(06-08/05/06 - Merelbeke/Gent, B)
Net zoals alles dat in de sfeer van de seksualiteit baadt (en dat is heel wat), heeft ook het begrip prostitutie tal van eufimismen en interessante synoniemen: "het oudste beroep ter wereld", "de straat doen", "gezelschapsdames", "escortservices", "call girls", "de betaalde liefde" of gewoon "gigolo's" en "hoeren". Vroeg of laat krijgt iedereen er dan wel eens mee te maken, hoe onrechtstreeks ook. Traditioneel heeft men het idee dat vooral laaggeschoolden en ranzige oude mannetjes beroep doen op de "publieke dames", of misschien een van seks verstoken handelsreiziger die ook op zijn manier de straat doet, maar de hoeren zijn nog zo goedkoop niet dat een steuntrekker zich een wekelijks bezoekje kan veroorloven. Misschien is het dan eerder een middenklassefenomeen. Bovendien is niemand heilig. Ook Étienne Vermeersch bekende ooit bij een prositutée geweest te zijn, met het flauwe excuus dat hij erover wilde schrijven en moest weten waarover hij sprak. Hij is ook nooit nazi geweest en daar schrijft hij wel over. Maar goed: niemand is dus heilig, mannen van allerlei rang en stand betalen wel eens voor seks. Ik negeer vrouwen die betalen voor seks hier volkomen, omdat onderzoek na onderzoek uitwijst dat mannelijke prostitutie zeker niet zo wijd verbreid is en bovendien ook meer gericht op homo's. Daar komt ook bij dat een gigolo zeker bij andere mannen geen uitgesproken negatief imago heeft: andere mannen zullen hem eerder respecteren om zijn kunde en veroveringen, of om zijn moed om de in hun verbeelding ongetwijfeld dinosauroïde vrouwen te bestijgen, en gehandicapte vrouwen met mannenkapsels te bevredigen. Natuurlijk zullen er ook wel vrouwen bestaan die respect opbrengen voor prostituées: zonder hen liepen er misschien meer seksueel delinquenten op straat en zal de man zonder benen misschien minder moedeloos door het leven rollen. Ervaring leert immers dat de gelegenheid de dief maakt: de meeste vergrijpen gebeuren doorgaans omdat de gelegenheid er is. Maar op het einde van de dag kan men niet ontkennen dat de meisjes die zich voor seks laten betalen, een minder positief of toch alleszins een dubbel imago zullen hebben.
Een man die zegt dat hij nooit eens aan seks met een hoer gedacht heeft, is geen man. Het is het ultieme verlengstuk van de fantasie. Het is ook een enorme, zij het private, power trip. Iemand alles laten doen wat je wil, gewoon voor geld. En als het dan nog eens een knappe, aantrekkelijke vrouw is, waarom zou je het niet doen? Wel, het is niet echt, natuurlijk. Ze doet maar alsof, ze speelt een rol. En zelfs als ze het echt fijn vond, zou je het niet geloven. Tenzij je één van die kerels bent die ook meent te kunnen weten dat een vrouw een orgasme faket. Geloof me vrij: je kan het niet weten, tenzij de vrouw erg slecht doet alsof. Een tweede aspect waar ik dan persoonlijk niet overheen zou kunnen, is het gebruiken van een andere persoon om mijn eigen perversie te kunnen botvieren, maar onmiddellijk weet ik ook dat dat pure hypocrisie is. Prostitutie confronteert je openlijk met de zakelijke, instinctieve en primitieve kant van seks. Niks "betaalde liefde" of "meisjes van plezier". Het draait allemaal om egoïsme. Het is een grof uitgewerkte karikatuur van gelijk welke seksuele relatie. Ik gebruik en word gebruikt, ik onderga en onderwerp. Liefde is een fantastisch glijmiddel, en je zal me ook niet horen zeggen dat liefde "slechts" dit of dat is, maar in elke relatie tussen twee mensen, hoe innig versmolten ook, blijven beide deelnemers twee aparte mensen. Flou als hun grenzen mogen zijn, er is altijd een balans van evenwicht. Als je die niet in stand houdt, houdt de relatie zelf ook geen stand. Daarom geniet je en doe je genieten, en leer je uiteindelijk beide ook appreciëren omdat je weet dat ze verbonden zijn. Prostitutie verbindt beide helften niet met elkaar. Alleen het plezierige blijft over, althans, aan de oppervlakte. Vanbinnen is het natuurlijk diepe miserie. In deze tijden van emancipatie klinkt het hopeloos conservatief om dat te zeggen, maar ik zie dwars door de stralenkransen van romantiek en zogenaamde vrije wil. Ik kan me voorstellen dat er bepaalde mensen zijn die zich prostitueren omdat ze het graag doen, maar er zijn er volgens mij nog miljoenen meer die het doen uit noodzaak. Om een gezin te voeden, om niet om te komen, omdat er geen andere mogelijkheid is, omdat het een foute keuze was of om gelijk welke andere redenen dat mensen gevaarlijk of smerig werk aanvaarden. Het is een aanslag op je identiteit.
Seks en menselijke waardigheid zijn nauw met elkaar verbonden. Het is impliciet aanwezig in elk verhaal over seksueel geweld of machtsverwerving. En net als menselijke waardigheid, dat een voortdurend evenwicht zoeken is tussen egoïsme, altruïsme, loslaten en vasthouden, is een seksleven de onderwaterspiegel daarvan. Wat in de ene wereld juist is, kan in de andere fout zijn en omgekeerd. Wat met de ene persoon absoluut uitgesloten is, is met de andere persoon een noodzaak, en andere verlangens kunnen dat nogmaals op chiastische wijze overlappen. In een bepaalde context kan het bevrijdend werken beroofd te worden van elke waardigheid, maar in andere contexten is het levensbedreigend. Om dat subtiele netwerk te kunnen ontrafelen en bestuderen, moet je volgens mij iemand kennen. Voor vluchtige ontmoetingen en "snelle liefde", een gewone wip, als het ware, spelen mogelijk andere factoren mee, maar ik denk niet dat ik voor dergelijke zaken zou aankloppen bij het lokale bordeel. Waarom betalen als de rechterhand en het voorstellingsvermogen voldoende zijn? In je hoofd ben je wie je wilt, doe je wat je wilt met wie je wilt. En soms zelfs beter dan in werkelijkheid. Om die redenen kan ik me dus niet voorstellen zelf ooit een prostituée te bezoeken. En hoe graag ik ook zou pleiten voor een opwaardering van de "seksuele werkers" van deze maatschappij, voor de noden die zij lenigen en de driften die zij temperen, een opwaardering zou in de ogen van vele mensen ook hun geleidelijke deseksualisering inhouden, en dat kan ook niet. Diep ingewortelde tradities associëren seks nu eenmaal steeds met verbod, met schaamte en met schuld, en daarom moet ook porno tot de lage, vluchtige en goedkope cultuur behoren. En aangezien de prostitutie in veel gevallen een verlengstuk is van de porno (of omgekeerd, porno is misschien prostitutie voor de armen), zal het daar ook eeuwig in de donkere, fascinerende onderbuik van de maatschappij blijven zitten, voedend en woekerend. Ik denk dat het voor veel van deze "gevallen vrouwen" een schrale troost is dat mannen een donkere engel verkiezen boven een stralende. Maar misschien verdient een waardige donkere engel uiteindelijk meer ons respect dan een afgebleekte, seksloze engel. Misschien bevindt de waardigheid zich daar het sterkst, waar ze haar eigen grenzen kent.
Laatste reacties